Chłodnictwo i klimatyzacja

6023_small.jpg

Odporność miedzi na temperaturę nie jest  ograniczona do wysokich temperatur. Miedź ma także doskonałe własności w niskich temperaturach. W trakcie spadku temperatury wytrzymałość i ciągliwość miedzi wzrasta. Pozostaje to w jaskrawym kontraście z innymi materiałami, które w niskich temperaturach mogą się kruszyć.

Dlatego przez dekady miedź jest standardowym materiałem stosowanym w chłodnictwie i klimatyzacji.

Do wykonywania tych instalacji stosuje się rury miedziane wykonane zgodnie z normą PN-EN 12735-1. Rury te, podobnie jak powszechnie stosowane rury instalacyjne (zgodnie z PN-EN 1057), wykonane są z miedzi Cu-DHP odtlenionej fosforem, zawierającej Cu + Ag > 99,90% i 0,015% < P < 0,040. Według normy PN-EN 12735-1 rura do chłodnictwa i klimatyzacji może być wykonywana  w wymiarowaniu calowym lub metrycznym, dostępna w stanie twardym lub miękkim, w izolacji termicznej lub bez niej:

  • rury miękkie metryczne są dostępne w wymiarach od 4 x 1 mm do 22x1 mm, zaś w stanie twardym od 6 x 1 do 108 x 2,5 mm,
  • rury miękkie calowe produkowane są od wymiaru 3/16” do 7/8”, zaś w stanie twardym od 3/8” do 4 i 1/8”,
  • rury twarde można kupić w odcinkach 5-metrowych, zaś w stanie miękkim w kręgach o długości 15,25 metra, 30,5 metra, 25 lub 50 metrów.

Norma określa także stan i czystość  powierzchni wewnętrznej tego typu rur, która ma parametry zdecydowanie wyższe od rury instalacyjnej. Zaślepione końce rur zabezpieczają je przed ewentualnym zabrudzeniem podczas transportu, składowania czy na budowie. Rury takie mogą współpracować z czynnikami chłodniczymi nowej generacji (typ R407C i R410A).

Zgodnie z normą rura chłodnicza na powierzchni zewnętrznej posiada trwałe oznaczenie. Przykładowe oznaczenie rury metrycznej i calowej przedstawiają poniższe rysunki.

rura_chlodnicza_metryczna.jpg

Rura ze stopu CuFe2P dla czynnika ekologicznego CO2

W chłodnictwie, a w szczególności w systemach chłodniczych supermarketów, coraz częściej wdrażane są proekologiczne koncepcje urządzeń. Stosowany w tym przypadku nowoczesny, przyjazny dla środowiska czynnik chłodniczy, jakim jest CO2, wymaga wysokich ciśnień roboczych. Dla tych zastosowań dostępny jest nowy system rurowy ze stopu miedzi. Rury i kształtki wykonane są ze stopu miedzi CuFe2P o wysokiej wytrzymałości, który z powodzeniem jest stosowany od lat w elektrotechnice i przemyśle samochodowym do przewodów hamulcowych, w których w trakcie hamowania panują wysokie ciśnienia. Stosowanie tego stopu pozwala  na wykonanie ekonomicznej instalacji systemów chłodniczych o ciśnieniu roboczym do 120 barów, rurami o grubości ścianki i średnicy zewnętrznej mniejszej niż w powszechnie stosowanych instalacjach stalowych.

System ten może być również zastosowany do innych czynników chłodniczych po konsultacji z producentem systemu.  Stop ma dobre właściwości przetwórcze podobne do tych, jakie posiada miedź.  Do łączenia instalacji  spawanie zastąpiono lutowaniem!  Rury mogą być lutowane na twardo przy wykorzystaniu kształtek z tego samego materiału, które również dostępne są na rynku.

Rury i kształtki są odpowiednio oznakowane, tak więc poszczególne części składowe systemu można za każdym razem precyzyjnie zidentyfikować. W oznaczeniu podaje się nazwę producenta, brend rury  lub oznaczenie składu stopu ( CuFe2P), datę produkcji oraz  max. ciśnienie robocze ( 120 bar).

Oznaczenie rury stopowej

Poza tym materiał jest nieco magnetyczny i z łatwością można go odróżnić od miedzi za pomocą magnesu neodymowego – przydatna, praktyczna zaleta.

Główną zaletą systemu  jest jego wytrzymałość mechaniczna. Z uwagi na wysoką wytrzymałość materiału możliwe jest wykonanie serii produktów  dla ciśnienia 120 barów o stosunkowo cienkich ściankach. Niewielki ciężar przewodów rurowych oznacza nie tylko znaczne oszczędności materiałowe, ale również łatwiejsze nimi manipulowanie, na przykład przy montowaniu rur na suficie.

Rura stopowa spełnia warunki normy EN 12735-1, jej stan utwardzenia wynosi R 300. Zakorkowane z dwóch stron 5 m odcinki w ilości 10 sztuk pakowane są w tekturowe pudełka zgodnie z wymogami normy.

Rury i łączniki systemu produkowane są w wymiarowaniu calowym.
Dostępne wymiary rury i łączników pokazano w tabeli:

Średnica zewnętrzna w calach

Średnica zewnętrzna w mm

Grubość ścianki zewnętrznej w mm

3/8"

9,52

0,65

1/2”

12,70

0,85

5/8”

15,87

1,05

3/4”

19,05

1,3

7/8”

22,23

1,5

1 1/8”

28,57

1,9

1 3/8”

34,92

2,3

1 5/8”

41,27

2,7

Według instrukcji wykonawczych instalacji miedzianych zgodnie z PN-EN 378 obowiązujących także dla chłodnictwa, do łączenia można używać wszystkich rodzajów lutów twardych z minimalną 2% zawartością srebra.

System łączników zaprasowywanych do instalacji chłodniczych i klimatyzacyjnych.

Jeden z producentów łączników do instalacji z miedzi wprowadził innowacyjny łącznik zaprasowywany, który stosowany jest w instalacjach chłodniczych i klimatyzacyjnych w Stanach Zjednoczonych i większości krajach europejskich. Został on wykonany zgodnie z Dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/68/UE z dnia 15 maja 2014 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do udostępniania na rynku urządzeń ciśnieniowych. Wg obowiązujących przepisów dla wyrobów budowlanych w Polsce dopuszczone są jedynie łączniki   do lutowania na twardo. Wyroby budowlane powinny posiadać aprobatę techniczną lub deklarację zgodności z normą. Nowy łącznik zaprasowywany wykonany w oparciu o dyrektywę ciśnieniową PED jest wyrobem ciśnieniowym i może być stosowany w zakresie takim jak łącznik do lutowania na twardo.
Jest to wytrzymały system łączników do szybkiego i łatwego użycia w celu uzyskania bezpiecznego
i trwałego połączenia.
Dane techniczne łącznika przedstawia tabela:

 

łącznik Ch&K.png
W porównaniu do tradycyjnych technik istotnie zwiększa ekonomiczność dzięki znacznie mniejszej ilości czasu wymaganego do wykonania instalacji i lepszej elastyczności pracy.Może być stosowany z miedzianymi rurami twardymi i półtwardymi zgodnymi ze standardemPN-EN 12735-1, zarówno w instalacjach klimatyzacyjnych jak i systemach chłodniczych. Może być stosowany w połączeniu z następującymi czynnikami chłodniczymi: R-32, R-134a, R-404A, R-407C, R-407F, R-410A, R-507, R1234ze, R1234yf, R-290, R-450, R-513A, R-448A, R449A, R-407A, R-427A, R-438A, R-417A oraz R-422D, R-600A, R-718.System posiada 3-punktowy zacisk, sześciokątny po obu stronach karbu oraz dodatkowy zacisk na pierścieniu uszczelniającym. Pozwala to na uzyskanie trwałego połączenia. 
łącznik ch&k .png
Uszczelnienie łącznika uzyskuje się przez sześciokątne zaciski po obu stronach karbu oraz dodatkowy zacisk na pierścieniu uszczelniającym, który pozwala uzyskać bezpieczne i trwałe połączenie. Kołnierz prowadzący ułatwia wprowadzenie rury w łącznik i ochrania pierścień uszczelniający przed uszkodzeniem lub przemieszczeniem. Łączniki do zastosowań w instalacjach klimatyzacyjnych i systemach chłodniczych są oznaczone różowym znacznikiem na korpusie. System jest prosty i łatwy w użyciu a jego instalacja przebiega szybko.
łacziki Ch&K.png

Share >