Miedź w instalacjach wody pitnej

Istotne znaczenie dla jakości wody w instalacjach wodociągowych ma rodzaj zastosowanego materiału instalacyjnego. Zależą od niego charakter i intensywność zmian jakości wody, a także metody przeciwdziałania wtórnemu jej zanieczyszczeniu, jakie powinny lub mogą być podejmowane.

Przy doborze materiału należy zwrócić uwagę na jego odporność na korozję i proces starzenia wraz z wiekiem instalacji. Ważne, by stosowany materiał nie zmieniał smaku i zapachu wody.

 

Zadania rur miedzianych

Instalacje powinny zabezpieczać wodę pitną przed wtórnymi skażeniami mikrobiologicznymi, gdyż powierzchnie wewnętrzne instalacji mogą być miejscem namnażania się bakterii chorobotwórczych i pasożytów. W ostatnich latach poświęca się szczególną uwagę zagrożeniom związanym z rozwojem bakterii z rodzaju Legionella, które są przyczyną groźnej choroby zwanej legionelozą, objawiającej się zapaleniem płuc lub chorobami grypopodobnymi.
Jest ona szczególnie niebezpieczna dla osób w podeszłym wieku i o zmniejszonej odporności immunologicznej. Do wykonywania instalacji wody pitnej powszechnie stosuje się miedź. Jest ona bakteriostatyczna (zapobiega rozwojowi bakterii) i nie zmienia smaku ani zapachu wody. Istotną zaletą instalacji wody pitnej z miedzi jest możliwość przeprowadzenia dezynfekcji termicznej w temperaturach większych od 70°C w czasie kilkunastu minut bez żadnych negatywnych skutków dla trwałości instalacji.

 

Wymagania dla wody

Zgodnie z obowiązującymi wytycznymi istnieją trzy kryteria, które powinna spełniać woda płynąca przez instalacje z rur miedzianych:

  • odczyn pH > 7,
  • zawartość jonów azotanowych mniejsza od 30 mg/l,
  • stosunek zasadowości ogólnej do jonów siarczanowych większy od 2.

Wszystkie te wymagania są spełniane przez większość zakładów wodociągowych. Jedynie w niektórych rejonach podgórskich woda o zbyt wysokiej zawartości siarczanów nie spełnia trzeciego kryterium. Zawartość jonów miedzi w wodzie pitnej w granicach od setnych części mg/l do kilku mg/l Cu2+ ma wpływ na właściwości zdrowotne. W Polsce rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie wymagań dotyczących jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi określa, że woda do picia z instalacji miedzianych nie powinna zawierać więcej niż 2 mg Cu2+/l. Miedź jest niezbędnym do życia pierwiastkiem śladowym, składnikiem wielu ważnych enzymów. Jej niedobór w diecie może być przyczyną wielu chorób. Jony miedzi zawarte w wodzie pitnej płynącej w instalacji z miedzi mogą być dodatkowym źródłem zaopatrzenia w ten pierwiastek.

czytaj więcej: Ochrona przed bakteriami z rodzaju Legionella w instalacjach wodociągowych z miedzi

Rodzaje rur miedzianych

Do wykonywania instalacji wodnych używa się rur miedzianych instalacyjnych wyprodukowanych zgodnie z normą PN-EN 1057. Określa ona wymagania, jakie musi spełniać rura, m.in. skład chemiczny, własności mechaniczne, wymiary i tolerancje, jakość i czystość powierzchni. Od rur, łączników i lutów wymagany jest atest higieniczny wydawany przez Państwowy Zakład Higieny. Stosowanie rur miedzianych w instalacjach wody pitnej łączy się jednak ze spełnieniem dodatkowych warunków:

  • Minimalna grubość ścianki rury miedzianej nie może być mniejsza niż 1 mm.

  • Nie można stosować kolanek, tylko łuki. Łączy się to z prędkościami przepływu. Drobinki zawarte w wodzie zarysowują kolanka, zdzierając ochronną warstwę tlenkową. Warstwa ta odbudowuje się, pobierając tlen z wody i miedź z przewodu. Kolejne zarysowania prowadzą do perforacji. Prędkości przepływu ograniczone są do 1 m/s w poziomach i 2 m/s w podłączeniach punktów czerpalnych. Większe prędkości powodują w miedzi korozję erozyjną.

  • W celu ochrony instalacji przed zdzieraniem tlenkowej warstwy ochronnej przez zanieczyszczenia (piasek i inne cząsteczki stałe) obowiązkowo należy instalować filtr mechaniczny o zdolności zatrzymywania cząstek większych niż 80 μm. Filtr wymaga obsługi i płukania, gdy wzrastają opory.

  • Poszczególne odcinki instalacji łączy się za pomocą lutowania miękkiego, gdy średnica rury jest mniejsza niż 28 mm. Dla średnic większych stosuje się lutowanie twarde. Alternatywną metodą łączenia jest zaprasowywanie. Instalacje z miedzi charakteryzują się długim okresem eksploatacji, sięgającym nawet 100 lat.
    Warunkiem jest jednak właściwe zaprojektowanie i eksploatacja instalacji, które zapewnią trwałość i niezniszczalność warstwy tlenków zabezpieczających przed dalszym utlenianiem się miedzi

Share >